ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ

Οι νεφροί είναι δύο ζωτικής σημασίας όργανα που βρίσκονται εκατέρωθεν της σπονδυλικής στήλης και συμμετέχουν σε κρίσιμες λειτουργίες, όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η απομάκρυνση τοξινών μέσω της διήθησης του αίματος. Ο καρκίνος του νεφρού περιλαμβάνει μια ποικιλία όγκων που προκύπτουν από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη κακοήθων κυττάρων στον νεφρικό ιστό. Οι όγκοι αυτοί ποικίλλουν σε μέγεθος, μορφολογία (συμπαγείς ή με κυστικά χαρακτηριστικά) και ιστολογικά χαρακτηριστικά.

Πόσο συχνά εμφανίζεται ο Καρκίνος του Νεφρού;

Αν και δεν ανήκει στους πιο συχνούς τύπους καρκίνου, αντιστοιχεί περίπου στο 2% των περιπτώσεων κακοήθειας παγκοσμίως. Η ευρεία χρήση διαγνωστικών απεικονίσεων, όπως το υπερηχογράφημα και η αξονική τομογραφία, έχει αυξήσει την πρώιμη ανίχνευση μικρών, ασυμπτωματικών όγκων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την έγκαιρη θεραπεία και τη βελτίωση των δεικτών επιβίωσης. Ο καρκίνος του νεφρού εμφανίζεται συχνότερα σε άνδρες και συνήθως διαγιγνώσκεται μεταξύ 60 και 70 ετών.

Ποια είναι τα πιθανά συμπτώματα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η νόσος εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα και εντοπίζεται τυχαία κατά τη διάρκεια εξετάσεων για άλλες παθήσεις. Σε μικρότερο ποσοστό, μπορεί να εμφανιστούν ενοχλήσεις όπως πόνος στην πλάτη ή στην πλάγια κοιλιακή χώρα, ψηλαφητή μάζα στην κοιλιακή χώρα ή αιματουρία (αίμα στα ούρα). Σε σπανιότερες περιπτώσεις, η έκκριση ουσιών από τον όγκο μπορεί να προκαλέσει συστηματικές εκδηλώσεις, όπως πυρετό, αναιμία ή αυξημένη αρτηριακή πίεση–φαινόμενα γνωστά ως παρανεοπλασματικό σύνδρομο. Όταν ο καρκίνος έχει προχωρήσει και έχει δώσει μεταστάσεις, είναι δυνατόν να παρουσιαστούν συμπτώματα από άλλα όργανα, όπως οστικός πόνος ή χρόνιος βήχας.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται μέσω απεικονιστικών εξετάσεων, όπως το υπερηχογράφημα, η αξονική (CT) και η μαγνητική τομογραφία (MRI), οι οποίες επιτρέπουν την εκτίμηση της θέσης, του μεγέθους και των χαρακτηριστικών του όγκου.

Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του νεφρού;

Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, είτε μέσω λαπαροσκοπικής τεχνικής είτε με ανοικτή μέθοδο, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε περιστατικού. Η επιλογή γίνεται πάντα με βάση το ιατρικό ιστορικό και τις ανάγκες του ασθενούς, στο πλαίσιο μιας εξατομικευμένης στρατηγικής.

Σε περιπτώσεις μερικής νεφρεκτομής, στόχος είναι η διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερου υγιούς νεφρικού ιστού. Για το σκοπό αυτό, εφαρμόζονται σύγχρονες τεχνικές, όπως η clampless partial nephrectomy ή η selective clamping, οι οποίες επιτρέπουν τη βέλτιστη προστασία της νεφρικής λειτουργίας. Οι μέθοδοι αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές για ασθενείς με ένα λειτουργικό νεφρό ή με ήδη επιβαρυμένη νεφρική λειτουργία.

Ο προστάτης αδένας, όπως και κάθε άλλο όργανο του σώματος, αποτελείται από κύτταρα. Όταν τα κύτταρα αυτά αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και με μη φυσιολογικό τρόπο, τότε αναπτύσσεται καρκίνος στον προστάτη. Πρόκειται για τον πιο συχνό τύπο καρκίνου στους άνδρες και τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου από κακοήθεια, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Αν και οι αιτίες εμφάνισής του δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, ο καρκίνος του προστάτη θεωρείται πολυπαραγοντικής αιτιολογίας, με την κληρονομικότητα, το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.

Ποιοι άνδρες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη;

Αν και η ακριβής παθογένεση δεν είναι πλήρως γνωστή, έχουν αναγνωριστεί ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής του

Ηλικία: Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου. Η διάγνωση γίνεται συχνότερα σε άνδρες άνω των 65 ετών, αν και δεν αποκλείεται σε νεότερες ηλικίες.

Εθνική καταγωγή: Οι άνδρες Αφροαμερικανικής προέλευσης εμφανίζουν διπλάσια συχνότητα εμφάνισης σε σύγκριση με λευκούς, ενώ οι άνδρες Ασιατικής καταγωγής παρουσιάζουν μικρότερη επίπτωση. Οι λόγοι αυτής της διακύμανσης παραμένουν αδιευκρίνιστοι.

Οικογενειακό ιστορικό: Η ύπαρξη συγγενών πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη (πατέρας, αδελφός ή γιος) αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη;

Η διαγνωστική διαδικασία περιλαμβάνει συνδυασμό εξετάσεων, όπως:

Αιματολογική μέτρηση του PSA (ειδικού προστατικού αντιγόνου)

Δακτυλική εξέταση από το ορθό

Πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία (mpMRI)

Βιοψία προστάτη

Απεικονιστικές εξετάσεις (οστικό σπινθηρογράφημα, αξονική τομογραφία, PSMA PET-CT scan).

Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση για τον καρκίνο του προστάτη;

Όταν ο καρκίνος είναι εντοπισμένος στον προστάτη, μπορεί να αντιμετωπιστεί ριζικά με χειρουργική επέμβαση. Η ριζική προστατεκτομή συνίσταται στην πλήρη αφαίρεση του προστάτη, της κάψας του και των σπερματοδόχων κύστεων. Η επέμβαση πραγματοποιείται με ελάχιστα επεμβατική τεχνική, μέσω μικρής τομής και με τη χρήση εξειδικευμένων λαπαροσκοπικών εργαλείων. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται σημαντικά ο μετεγχειρητικός πόνος, το τραύμα στο κοιλιακό τοίχωμα και η διάρκεια νοσηλείας.

Τι είναι ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης;

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης αφορά το όργανο του ουροποιητικού που έχει ως κύρια λειτουργία τη συλλογή, την αποθήκευση και την αποβολή των ούρων από το σώμα. Πρόκειται για μια σοβαρή κακοήθεια με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην υγεία του ατόμου όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης;

Παγκοσμίως, ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης κατατάσσεται δέκατος στη σειρά συχνότητας μεταξύ των διαγνωσμένων μορφών καρκίνου.

Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες κινδύνου;

Ο κυριότερος παράγοντας που σχετίζεται με την ανάπτυξη της νόσου είναι το κάπνισμα, το οποίο ευθύνεται για περίπου το 50% των περιστατικών. Επιπλέον, επαγγελματική έκθεση σε συγκεκριμένες χημικές ουσίες –όπως οι αρωματικές αμίνες, οι αρωματικοί και οι χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες– συνδέεται με το 10% περίπου των περιπτώσεων.

Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα του καρκίνου της ουροδόχου κύστης;

Το πιο χαρακτηριστικό και συχνό σύμπτωμα είναι η αιματουρία χωρίς συνοδό πόνο, δηλαδή η παρουσία αίματος στα ούρα. Κάθε περιστατικό ανώδυνης αιματουρίας, είτε ορατό με γυμνό μάτι είτε ανιχνευόμενο μόνο μικροσκοπικά, οφείλει να διερευνάται με τη σοβαρότητα που απαιτείται, καθώς μπορεί να αποτελεί ένδειξη κακοήθειας. Επιπλέον, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα όπως αυξημένη συχνότητα ούρησης, επείγουσα ανάγκη για ούρηση ή ακράτεια – συμπτώματα που συναντώνται και σε άλλες παθήσεις, αλλά μπορεί να σχετίζονται με έναν ειδικό τύπο καρκίνου, το καρκίνωμα in situ (CIS).

Ποιες διαγνωστικές εξετάσεις είναι απαραίτητες;

Σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων, ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε ουρολόγο. Η αρχική διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η αξονική ουρογραφία (CT ουροποιητικού) και το υπερηχογράφημα της κύστης, που βοηθούν στην απεικόνιση πιθανών όγκων.

Η κυτταρολογική εξέταση ούρων αποτελεί επίσης διαγνωστικό εργαλείο, καθώς μπορεί να αποκαλύψει την παρουσία καρκινικών κυττάρων. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη διάγνωση πιο επιθετικών μορφών καρκίνου ή του CIS.

Αναπόσπαστο μέρος της διαγνωστικής διαδικασίας είναι και η κυστεοσκόπηση, η οποία επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του εσωτερικού της κύστης και τη λήψη βιοψιών, αν χρειαστεί.

Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης;

Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο στο οποίο εντοπίζεται η νόσος. Συνήθως περιλαμβάνει χειρουργική παρέμβαση, η οποία μπορεί να συνδυαστεί με χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία, ανάλογα με την περίπτωση.

Χειρουργικά, η αντιμετώπιση μπορεί να γίνει είτε με διουρηθρική εκτομή του όγκου για τις αρχόμενες μορφές είτε με ριζική κυστεκτομή σε πιο προχωρημένα στάδια.

Ο καρκίνος του όρχεως προέρχεται σχεδόν πάντα από τα γεννητικά κύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Διακρίνεται σε δύο βασικούς τύπους, ανάλογα με τα κύτταρα προέλευσης:

Σεμινωματώδεις όγκοι: Εμφανίζονται σε όλες τις ηλικίες και τείνουν να εξελίσσονται πιο αργά.

Μη σεμινωματώδεις όγκοι: Συχνότεροι σε νεαρούς άνδρες και χαρακτηρίζονται από ταχύτερη ανάπτυξη και εξάπλωση.

Συχνότητα εμφάνισης

Αν και συνολικά σπάνιος, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 1-1,5% όλων των καρκίνων στους άνδρες, αποτελεί τον πιο συχνό καρκίνο σε ηλικίες 15 έως 35 ετών.

Παράγοντες κινδύνου

Ορισμένες καταστάσεις μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης, όπως:

Ιστορικό κρυψορχίας (μη κάθοδος των όρχεων στο όσχεο).

Διαταραχές στην ανάπτυξη των όρχεων.

Υποσπαδίας (ανατομική ανωμαλία της ουρήθρας).

Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου των όρχεων.

Προηγούμενος καρκίνος στον άλλο όρχι.

Πρόληψη

Δεν υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος πρόληψης, ωστόσο η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να γίνει με μηνιαία αυτοεξέταση μετά την εφηβεία. Η απλή ψηλάφηση μπορεί να αναδείξει τυχόν αλλαγές στο μέγεθος, σχήμα ή υφή των όρχεων, επιτρέποντας την πρώιμη ανίχνευση.

Συμπτώματα

Συνήθως ανιχνεύεται από τον ίδιο τον ασθενή ως ανώδυνη σκληρία στον όρχι. Πιο σπάνια μπορεί να συνυπάρχουν πόνος ή οίδημα. Σε περιπτώσεις με μετάσταση, ενδέχεται να υπάρχουν συμπτώματα από άλλα όργανα, όπως πόνος στην πλάτη ή κοιλιακή δυσφορία.

Διάγνωση

Μετά την κλινική εξέταση από ιατρό, ακολουθούν:

Υπερηχογράφημα: Αναδεικνύει την εντόπιση και τη φύση της σκληρίας (π.χ. συμπαγής μάζα ή κύστη).

Εξετάσεις αίματος: Ανίχνευση καρκινικών δεικτών, οι οποίοι συχνά αυξάνονται σε περίπτωση όγκου, αν και η απουσία τους δεν αποκλείει πλήρως την ύπαρξη καρκίνου.

Αξονική τομογραφία: Εφόσον επιβεβαιωθεί η διάγνωση, διενεργείται για τον έλεγχο ενδεχόμενης εξάπλωσης σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται σταδιοποίηση και καθορίζει την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική.

Αντιμετώπιση

Η κύρια θεραπεία είναι η ριζική ορχεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεση του πάσχοντος όρχεως μέσω τομής στη βουβωνική χώρα. Ανάλογα με την περίπτωση (π.χ. μονόρχις ασθενής, αμφοτερόπλευροι όγκοι), μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα μερικής ορχεκτομής.

Σε περιπτώσεις που απαιτείται επιπλέον θεραπεία, ο ασθενής παραπέμπεται για συμπληρωματική ογκολογική ή ακτινοθεραπευτική αντιμετώπιση, πάντα σε συνεργασία με τον θεράποντα ουρολόγο.

Τι είναι ο καρκίνος του πέους;

Ο καρκίνος του πέους εμφανίζεται στο δέρμα του πέους ή μέσα στο πέος. Υπάρχουν διάφοροι τύπου καρκίνου του πέους, ανάλογα με τον τύπο των κυττάρων, από τον οποίο αναπτύχθηκε ο καρκίνος. Το καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα αντιπροσωπεύει πάνω από 95% των περιπτώσεων καρκίνου του πέους. Ένας ιδιαίτερος τύπους καρκίνου εκ πλακωδών κυττάρων είναι το καρκίνωμα in situ (CIS), όπου επηρεάζονται μόνο τα κύτταρα του δέρματος, χωρίς περαιτέρω εξάπλωση του καρκίνου σε βάθος ιστού.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του πέους;

Ο καρκίνος του πέους είναι σπάνιος και αφορά περίπου 1/100.000 άντρες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Είναι συχνότερος σε άντρες άνω των 60 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερες ηλικίες.

Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του πέους;

Η φίμωση (κατάσταση κατά την οποία η ακροποσθία, δηλ. το τμήμα του δέρματος που καλύπτει τη βάλανο είναι στενό ή έχει κλείσει και δεν μπορεί να τραβηχτεί προς τα πίσω, ώστε να αποκαλύπτεται πλήρως η βάλανος).

Η χρόνια φλεγμονή του πέους όπως π.χ. στις υποτροπιάζουσες βαλανοποσθίτιδες.

Ο σκληροατροφικός λειχήνας.

Η λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).

Το κάπνισμα.

Η θεραπεία δερματικών παθήσεων με PUVA φωτοθεραπεία.

Το ιστορικό χημειοθεραπείας.

Τι συμπτώματα έχει ο καρκίνος του πέους;

Ο καρκίνος του πέους παρουσιάζεται συνήθως ως κάποια βλάβη στο δέρμα του πέους. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του πέους, αλλά με μεγαλύτερη συχνότητα στη βάλανο και την ακροποσθία. Η βλάβη αυτή μπορεί να είναι ένα εξάνθημα ή συχνότερα ένα έλκος. Επίσης, μπορεί να εμφανίζει αιμορραγία, φαγούρα, αίσθημα καύσου ή άσχημη οσμή.

Συνήθως, στα αρχικά στάδια, οι βλάβες από τον καρκίνο του πέους είναι ανώδυνες και πολλοί ασθενείς δεν αναζητούν εγκαίρως ιατρική βοήθεια. Γενικά, κάθε αλλαγή που δεν βελτιώνεται σε διάστημα 4 εβδομάδων ή επιδεινώνεται, θα πρέπει να ελέγχεται από ιατρό.

Σε πιο προχωρημένο στάδιο ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει διόγκωση των λεμφαδένων στη βουβωνική χώρα, να εμφανίσει κόπωση, απώλεια βάρους, κοιλιακό πόνο και πόνο στα οστά.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Το ιατρικό ιστορικό και η κλινική εξέταση είναι απαραίτητα. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί κάποια ύποπτη βλάβη στο πέος, ακολουθεί συνήθως βιοψία αυτής, δηλαδή αποστέλλεται ένα μικρό δείγμα ιστού, για να εξεταστεί εργαστηριακά για την ύπαρξη καρκινικών κυττάρων.

Ο ιατρός μπορεί επίσης να συστήσει τη διενέργεια υπερηχογραφήματος, αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας, για να ελεγχθεί η εξάπλωση του καρκίνου στο πέος, καθώς και σε λεμφαδένες ή άλλα μέρη του σώματος. Με βάση τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων θα καθοριστεί το στάδιο του καρκίνου. Η σταδιοποίηση αυτή της νόσου είναι που θα καθορίσει και το είδος της θεραπευτικής προσέγγισης σε κάθε ασθενή.

Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του πέους;

Η θεραπεία για τον καρκίνο του πέους εξαρτάται από το μέγεθος της πληγείσας περιοχής και από το ρυθμό εξάπλωσης του καρκίνου.

Ειδικότερα, αν ο καρκίνος του πέους είναι στα αρχικά στάδια, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει: τοπική χρήση χημειοθεραπευτικής κρέμας, κρυοθεραπεία (με την οποία ψύχεται και καταστρέφεται ο ιστός που περιέχει καρκίνο), ή χειρουργική επέμβαση με τη χρήση laser για την απομάκρυνση της προσβεβλημένης περιοχής, η οποία αφορά συνήθως το δέρμα.

Οι κύριες θεραπείες για τον προχωρημένο καρκίνο του πέους είναι: η χειρουργική επέμβαση, η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία.

Η χειρουργική επέμβαση αφορά στις πιο σοβαρές βλάβες, όπου πραγματοποιείται αφαίρεση τμήματος του πέους (μερική πεεκτομή) ή ακόμα και ολόκληρου του πέους (ολική πεεκτομή). Η επέμβαση συνδυάζεται με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της νόσου.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οποιεσδήποτε φυσικές αλλαγές στο πέος μετά από μια χειρουργική επέμβαση μπορούν να διορθωθούν με πλαστική ανακατασκευή.

Η ολική ανακατασκευή της βαλάνου με δερματικό μόσχευμα (glans resurfacing) πρέπει να εξετάζεται ως επιλογή για τη θεραπεία όλων των τοπικών καρκίνων του πέους.

Αν ο καρκίνος διαγνωστεί εγκαίρως και με την εφαρμογή σύγχρονων χειρουργικών τεχνικών, ένας έμπειρος ουρολόγος είναι συνήθως σε θέση να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερους ιστούς στο πέος.

Λεμφαδενικός καθαρισμός

Η θεραπεία για τον καρκίνο του πέους συχνά περιλαμβάνει τον βουβωνικό λεμφαδενικό καθαρισμό, δηλαδή τη χειρουργική αφαίρεση των γειτονικών λεμφαδένων της βουβωνικής χώρας, σε περίπτωση που ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε αυτούς.

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι η αύξηση του μεγέθους του αδένα, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει προβλήματα κατά την ούρηση.

Πρόκειται για μια μη κακοήθη κατάσταση που εμφανίζεται συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών και γίνεται όλο και συχνότερη όσο αυξάνεται η ηλικία του άνδρα. Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του δείκτη PSA, ο οποίος χρησιμοποιείται για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη, χωρίς ωστόσο να συνδέεται απαραίτητα με την ύπαρξη νεοπλασίας στο ουροποιητικό σύστημα.

Πώς Αντιμετωπίζεται η Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες του κάθε ασθενούς και μπορεί να είναι είτε φαρμακευτική είτε χειρουργική. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η διουρηθρική προστατεκτομή αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη επιπλοκών. Εκτός από την κλασική διουρηθρική προστατεκτομή, υπάρχει και η δυνατότητα διουρηθρικής εκπυρήνισης του προστάτη (transurethral bipolar enucleation of the prostate).